توافق دونالد ترامپ برای پایان دادن به جنگ ایران نگرانی‌های گسترده‌ای در اسرائیل ایجاد کرده است و مقام‌های ارشد این کشور در حال بررسی پیامدهای کاهش فشار بر تهران و خطر ایجاد شکاف با آمریکا بر سر جنگ با حزب‌الله در لبنان‌اند. به نوشته وال‌استریت ژورنال، ابهام درباره جزئیات توافقی که قرار است اواخر هفته امضا شود، این نگرانی‌ها را تشدید کرده است و بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در تلاش بود دیداری فوری با ترامپ ترتیب دهد تا اختلاف‌های دو طرف را بررسی کند.

حمله اسرائیل به بیروت در پاسخ به حملات حزب‌الله نزدیک بود روند توافق را مختل کند و باعث شد کاخ سفید و میانجی‌ها برای حفظ مذاکرات وارد تلاش‌های فشرده شوند. ترامپ در گفت‌وگو با وال‌استریت ژورنال و همچنین در رسانه‌های اجتماعی از حمله اسرائیل انتقاد کرد و خواستار توقف حملات در لبنان شد. این موضع با توافق آتش‌بس مورد حمایت آمریکا در اوایل ژوئن تفاوت داشت، توافقی که فقط در صورت توقف حملات حزب‌الله، اسرائیل را ملزم به پایان عملیات می‌کرد. 

در مقابل، یسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل، اعلام کرد ارتش این کشور منطقه امنیتی‌اش در لبنان را تا مدت نامحدود حفظ خواهد کرد، زیرا آن را برای حفاظت از مناطق شمالی اسرائیل ضروری می‌داند. او همچنین گفت اسرائیل در صورت لزوم، برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای، مستقل اقدام خواهد کرد.

نتانیاهو روز دوشنبه در یک نشست خبری، بدون انتقاد مستقیم از توافق، گفت اهداف جنگی اسرائیل تا حد زیادی محقق شده است. او در ادامه افزود ظرفیت تولید نظامی ایران آسیب دیده، اقتصاد این کشور در وضعیت بحرانی قرار گرفته و برنامه هسته‌ای عقب رانده شده است؛ اما تاکید کرد نبرد هنوز به پایان نرسیده است و اسرائیل باید همچنان آماده دفاع از خود باشد.

با وجود مواضع علنی، مقام‌های اسرائیلی در محافل خصوصی نگران‌اند که توافق جدید بدون آنکه تهران متعهد به تحویل ذخایر اورانیوم غنی‌شده شود، به جمهوری اسلامی امکان دسترسی به منابع مالی برای بازسازی اقتصادی را بدهد.

برخی مقام‌ها و تحلیلگران اسرائیلی امیدوار بودند جنگ به تغییرات منطقه‌ای اساسی، از جمله تضعیف یا سقوط رژیم ایران و گسترش روابط دیپلماتیک اسرائیل با کشورهای عربی تحت حمایت آمریکا، منجر شود. مایکل اورن، سفیر پیشین اسرائیل در واشنگتن، هشدار داد اگر جمهوری اسلامی به میلیاردها دلار دارایی مسدودشده ایران دسترسی پیدا کند، توان نظامی و شبکه نیروهای نیابتی‌اش را بازسازی خواهد کرد و اعتبار آمریکا در منطقه آسیب خواهد دید.

اکنون، نتانیاهو با انتقاد جناح‌های مختلف سیاسی در داخل اسرائیل مواجه است؛ و منتقدان می‌گویند او کشور را وارد جنگی اشتباه کرده و روابط با آمریکا را نیز به‌درستی مدیریت نکرده است. دنیل شاپیرو، معاون پیشین وزیر دفاع آمریکا در امور خاورمیانه، گفت اسرائیلی‌ها از نتیجه کنونی ناامید شده‌اند، اما نباید غافلگیر شوند.

آمریکا و اسرائیل جنگ را با هماهنگی گسترده‌ای آغاز کرده بودند. برنامه‌ریزان نظامی دو کشور همچنان کنار هم فعالیت می‌کنند و ده‌ها هواپیمای سوخت‌رسان آمریکایی برای پشتیبانی از جنگنده‌های اسرائیلی آماده‌اند. ترامپ و نتانیاهو هر دو گفته بودند جنگ می‌تواند فرصتی برای خیزش مردم ایران و سرنگونی حکومت باشد.

اما پس از آنکه جمهوری اسلامی تنگه هرمز را بست و صادرات نفت و گاز را مختل کرد، منافع آمریکا و اسرائیل به‌تدریج از هم فاصله گرفت. ترامپ در پی پایان جنگی بود که میان مصرف‌کنندگان آمریکایی محبوبیت نداشت، در حالی که نتانیاهو به‌دنبال افزایش فشار بر حکومت ایران بود. هر دو رهبر نیز در آستانه انتخابات در پاییز قرار دارند و همین مسئله تنش‌ها را تشدید کرده است.

اورن گفت اسرائیل اکنون در موقعیتی قرار گرفته است که نمی‌تواند در برابر حزب‌الله عقب‌نشینی کند، حتی اگر این موضوع به روابطش با ترامپ آسیب بزند.

در مقابل، برخی مقام‌های امنیتی اسرائیل معتقدند گرچه توافق آمریکا و ایران برای اسرائیل مطلوب نیست، دو جنگ اخیر ایران را از نظر اقتصادی و نظامی به‌شدت تضعیف و موقعیت اسرائیل را تقویت کرده است. ارز وینر، رئیس مجمع دفاع و امنیت اسرائیل، گفت: «فکر نمی‌کنم کسی از جنگ پشیمان باشد، اما شاید بعدها پشیمان شویم که اقدام‌های بیشتری نکردیم.»

پیش از آغاز جنگ، آمریکا و اسرائیل خواهان برچیده شدن برنامه هسته‌ای ایران، محدودیت برنامه موشک‌های بالستیک و پایان حمایت تهران از گروه‌های شبه‌نظامی منطقه‌ از جمله حزب‌الله، حماس و جهاد اسلامی بودند.

اما توافقی که ترامپ و ایران بر سر آن به تفاهم رسیده‌اند محدود و هدفش بازگشایی تنگه هرمز، برقراری آتش‌بس طولانی‌تر و فراهم‌سازی زمینه مذاکرات درباره برنامه هسته‌ای ایران و کاهش تحریم‌ها است.

مقام‌های آمریکایی می‌گویند ایران فقط در صورت پیشرفت واقعی در پاسخ به خواسته‌های واشنگتن از مزایای مالی برخوردار خواهد شد. در مقابل، رسانه‌های دولتی ایران گزارش داده‌اند که تهران به‌زودی به بخشی از دارایی‌های مسدودشده دسترسی پیدا می‌کند.

مقام‌های اسرائیلی همچنین نگران‌اند که جمهوری اسلامی بتواند مذاکرات هسته‌ای را تا مدت طولانی ادامه دهد یا در نهایت به توافقی برسد که زیرساخت‌های لازم برای احیای برنامه هسته‌ای را حفظ کند. 

جمهوری اسلامی همچنان مقادیر زیادی اورانیوم غنی‌شده در اختیار دارد، از جمله موادی نزدیک به سطح تسلیحاتی که گفته می‌شود برای تولید نزدیک به ۱۱ سلاح هسته‌ای کافی است. علاوه بر این، تعداد نامشخصی سانتریفیوژ برای غنی‌سازی اورانیوم دارد.

آریل کالنر، نماینده حزب لیکود، در پستی در رسانه‌های اجتماعی نوشت این توافق نشان می‌دهد اسرائیل نمی‌تواند برای امنیتش به آمریکا تکیه کند. با این حال، اسرائیل در سه سال اخیر جنگ به‌شدت به تسلیحات، تجهیزات و سامانه‌های دفاع موشکی آمریکا وابسته بوده است.

وال استریت ژورنال می‌نویسد، جنگ ایران اگرچه خسارت‌های اقتصادی تازه‌ای به جمهوری اسلامی وارد کرد و شماری از رهبران ارشد آن را کشت، اما نتوانست حکومت را از واکنش سریع نظامی بازدارد یا کنترل شدید آن بر جامعه را متزلزل کند. 

مقام‌های امنیتی اسرائیل معتقد بودند اقدام آمریکا به محاصره بنادر ایران فشار موثری بر حکومت وارد کرده و خواهان ادامه آن بودند، اما تصمیم ترامپ برای دستیابی به توافق نشان داد نفوذ اسرائیل بر تصمیم‌های سیاست خارجی آمریکا محدودتر از گذشته شده است.